Krioterapia to zabieg leczenia za pomocą skrajnie niskich temperatur, które nie powodują destrukcji tkanek. Należy ona do najstarszych metod fizykoterapii. Leczenie zimnem stosowano już w około 2500 roku p.n.e. w starożytnym Egipcie. Terapeutyczne właściwości niskich temperatur znane były także Hipokratesowi, który zalecał hipotermię dla zmniejszenia obrzęku. W średniowieczu powszechnie wykorzystywano przeciwbólowe właściwości śniegu i lodu. Dziś krioterapia stosowana jest na szeroką skalę, przynosi ona ukojenie w przypadku niezliczonych dolegliwości i stanów chorobowych.

Lecznicza moc zimna

Krioterapia jest metodą leczniczą, która stosowana jest dla wywołania i wykorzystania fizjologicznych i ustrojowych reakcji na zimno. Są to zachowania obronne, które mają moc przywracania równowagi funkcjonowania całego organizmu. Pod wpływem zimna początkowo dochodzi do gwałtownego zwężenia naczyń krwionośnych, krew zaczyna płynąć wolniej, tkanki ciała są gorzej zaopatrzone zarówno w tlen, jak i składniki odżywcze. Spowolnieniu ulega przemiana materii. Po czym naczynia krwionośne rozszerzają się, następuje:

  • intensyfikacja przepływu krwi w tkankach,
  • zwiększenie dopływu tlenu i składników odżywczych do komórek ciała,
  • regeneracja uszkodzonych tkanek,
  • pobudzenie układu immunologicznego i nerwowego,
  • szybsze wydzielanie endorfin, które są naturalnym środkiem przeciwbólowym,
  • zmniejszenie napięcia mięśni, które stają się bardziej elastyczne i mogą wykonywać większy wysiłek.

Krioterapia ogólna kontra krioterapia miejscowa

Krioterapia, która wbrew pozorom, nie powoduje u pacjentów dyskomfortu polega na schładzaniu powierzchni ciała za pomocą zimnego powietrza, ciekłego azotu lub dwutlenku węgla. Wyróżniamy dwa rodzaje zabiegów krioterapii:

  • ogólnoustrojową - wykonywaną w komorze w temperaturach poniżej minus 120°C. Składa się ona z trzech etapów: przygotowania, kriogenii i kriorehabilitacji. Przy pierwszym zabiegu seans trwa minutę, kolejne seanse nie mogą trwać dłużej niż 3 minuty. Zabieg rozpoczyna się od komory aklimatyzacyjnej, w której temperatura nie jest niższa niż minus 50°C. Będąc w komorze i 20 minut po zakończeniu zabiegu nie można dotykać skóry, ponieważ grozi to powstaniem bolesnych ran. Trzeba pamiętać również o prawidłowym oddychaniu. Terapia zimnem w komorze jest szczególnie polecana pacjentom cierpiącym na schorzenia narządu ruchu.
  • miejscową - polegającą na stosowaniu aplikatora, który jest źródłem bardzo niskiej temperatury. W trakcie zabiegu pacjent siedzi lub leży. Dysze aplikatora w sytuacji zastosowania ciekłego azotu trzyma się w odległości 15 cm od skóry (stosując dwutlenek węgla odległość ta powinna wynieść co najmniej 5 cm) i omiata parami chore miejsce. Tym sposobem doprowadza się do zamrażania zawartości komórek. Konsekwencją tego jest pęknięcie błony komórkowe i śmierć komórki.

Dolegliwości, w których leczeni pomocna jest krioterapia

Krioterapia zalecana jest przede wszytki osobom starszym, w przypadku, których likwiduje ona dolegliwości reumatoidalne wynikająca z zapalenia stawów, poprawia sprawność ruchową, pozytywnie wpływa na samopoczucie. Terapia zimnem sprawdza się także w leczeniu dolegliwości osób po zabiegach operacyjnych na układzie nerwowym, w terapii po udarach mózgu. Krioterapia daje pozytywne rezultaty w leczeniu:

  • stwardnienia rozsianego,
  • łuszczycy,
  • depresji,
  • zespołów bólowych kręgosłupa,
  • zapalenia mięśni,
  • zespołu bolesnego barku,
  • stanów zapalnych stawów o podłożu metabolicznym,
  • naderwanych mięśni i ścięgien,
  • uszkodzenia łękotki,
  • urazów sportowych i pooperacyjnych, również tych zadawnionych,
  • obrzęków po operacji,
  • bolesnych blizn

Przeciwwskazania

Decyzja o terapii w kriokomorze powinna być wynikiem konsultacji lekarskiej, w trakcie której specjalista jest w stanie stwierdzić, czy istnieją jakieś przeciwwskazania uniemożliwiające przeprowadzenie zabiegu. Krioterapii nie należy przeprowadzać u osób, u których stwierdzono:

  • klaustrofobię,
  • ciężkie choroby serca,
  • miejscowe zaburzenia ukrwienia,
  • ciężką postać dusznicy bolesnej wysiłkowej,
  • znaczną niedokrwistość,
  • ostre infekcje,
  • niedoczynność tarczycy,
  • przebyte zatory tętnic obwodowych,
  • przecieki żylno-tętnicze w płucach,
  • zapalenie żył głębokich,
  • zespół Prinzmetala.