Od dawna znane są przeciwbólowe właściwości prądu elektrycznego, ale dopiero badania przeprowadzone w trakcie ostatnich trzech dekad stworzyły solidne podstawy stosowanej obecnie przez specjalistów elektroterapii.

Dziś elektroterapia, w której przepływ prądu przez ciało pacjenta traktowany jest jako leczniczy bodziec, jest obszerną dziedziną fizjoterapii. Zabiegi wchodzące w jej skład znajdują szerokie zastosowanie w rehabilitacji, szczególnie w kombinacji z innymi metodami terapeutycznymi. Doskonale sprawdza się w leczeniu schorzeń układu ruchu oraz schorzeń neurologicznych.

Zasada działania elektroterapii

W zabiegach wchodzących w zakres elektroterapii wykorzystywane jest działanie biologiczne prądu stałego, modulowanych prądów średniej częstotliwości i prądów impulsowych małej i średniej częstotliwości. W trakcie terapii specjalne elektrody transmitujące prąd nakładane są na odpowiednie miejsca na ciele pacjenta. Pojedynczy zabieg wykorzystujący właściwości prądu elektrycznego trwa krótko – od kilku do kilkunastu minut, z tym, że cała terapia składa się z serii zabiegów wykonywanych w sposób ciągły przez okres kilku dni.

Wdrożenie elektroterapii do rehabilitacji nie nastręcza terapeucie problemów, ponieważ jest ona łatwa do zastosowania. Ponadto stymulacja elektryczna to bardzo skuteczna i całkowicie bezpieczna metoda leczenia bólu. Dodatkowo stosowany w tej terapii prąd rozszerza naczynia krwionośne, przyspiesza i poprawia procesy wewnątrzkomórkowe, zwiększa dopływ krwi tętniczej do tkanek, przyspiesza proces gojenia zarówno tkanek miękkich, jak i kości. Warto jednak zaznaczyć, że warunkiem jej skuteczności jest odpowiednio wczesne włączanie jej w proces leczenia zespołów bólowych o ustalonej etiologii.

W przypadku jakich dolegliwości stosować elektroterapię?

Elektrolecznictwo jest powszechnie stosowane jako składowa leczenia przeciwbólowego, wyjątkiem od tej zasady są stany chorobowe będące przeciwwskazaniem do jego wykorzystania. Zabiegi wchodzące w skład elektroterapii stanowią ważną składową kompleksowego leczenia:

  • dyskopatii kręgosłupa,
  • przewlekłego i ostrego bólu kręgosłupa,
  • chorób reumatycznych,
  • choroby zwyrodnieniowej stawów,
  • złamań kończyn,
  • obrzęków pourazowych,
  • zapalenia tkanek miękkich,
  • dystrofii mięśniowych,
  • rwy kulszowej,
  • bólów głowy.

Przeciwwskazania

Z pozytywnych aspektów terapii wykorzystującej prąd elektryczny nie mogą korzystać pacjenci:

  • którym w przeszłości wszczepiono urządzenia elektroniczne, np. rozrusznik serca,
  • po zabiegu wstawienia endoprotezy, lub innego metalowego implantu (zagrożenie przegrzaniem),
  • z chorobą nowotworową,
  • z ostrymi stanami zapalnymi skóry,
  • ze zmianami na skórze, takimi jak wypryski i owrzodzenia,
  • z zaburzeniami czucia,
  • z osobniczą nietolerancją prądu,
  • w ciąży,
  • z aktualnie trwającymi infekcjami.

Rodzaje zabiegów

W skład elektroterapii, stosowanej powszechnie przez fizjoterapeutów, wchodzą:

  • prądy interferencyjne (prądy Nemeca) – zaliczane są do prądów o średniej częstotliwości. Ich działanie polega nakładaniu się fal płynących prądów z dwóch obwodów,
  • prądy diadynamiczne, znane również jako prądy Bernarda, należą do prądów o małej częstotliwości, które składają się z serii impulsów, i które regularnie powtarzane skutkują określoną reakcją organizmu,
  • TENS - czyli przezskórna elektryczna stymulacja nerwów; znajduje szerokie zastosowanie w uśmierzaniu bólu przewlekłego i ostrego,
  • galwanizacja – zabieg polegający na przepływie prądu stałego w ciele pacjenta między dwoma elektrodami. Można go bez problemu stosować u dzieci i niemowląt,
  • jonoforeza – jedno z najczęściej stosowanych zabiegów elektroterapeutycznych, które polega na wprowadzaniu do tkanek organizmu pacjenta za pomocą prądu stałego, cząsteczek leków w postaci jonów,
  • elektrostymulacja - wykorzystuje impulsowy prąd stały. Metoda pomocna w odzyskiwaniu przez mięśnie sprawności po kontuzjach i chorobach,
  • prądy Kotza (rosyjska stymulacja) – zabieg fizjoterapii polegający na wywołaniu skurczów głębiej położonych włókien mięśniowych; nadaje się on do stymulacji mięśni zanikających z powodu unieruchomienia,
  • prąd Traberta (inaczej masaż bodźcowy) - jest prądem unipolarnym, o czasie trwania impulsu 2ms i czasie przerwy 5ms, który znajduje zastosowanie w terapii zespołów bólowych kręgosłupa.